Geld kwijtraken aan oplichters is erg. Een tweede keer opgelicht worden door iemand die belooft dat geld terug te halen, is nog erger, en precies daarvoor is deze truc bedacht. Dit artikel gaat over de Verenigde Staten.
In juli 2026 publiceerde de FBI een openbare waarschuwing dat criminelen zich voordoen als het Internet Crime Complaint Center (IC3), de officiële site van de FBI om online fraude te melden. De waarschuwing is een update van een eerdere melding uit april 2025, dus de truc wordt nog steeds gebruikt.
Wie het doelwit is
Het grootste risico lopen mensen die al geld zijn kwijtgeraakt aan oplichting, bijvoorbeeld via een nepbelegging, datingfraude of een telefoontje van een nep-helpdesk. Oplichters weten dat deze slachtoffers hun geld terug willen en misschien alles willen proberen.
Het contact kan komen via e-mail, telefoon, sociale media of advertenties op online forums.
Hoe de oplichting werkt
De FBI beschrijft drie varianten:
- Een ‘nep-agent’ in je berichten. Nadat je hebt gedreigd een oplichter aan te geven, neemt iemand die zegt van de FBI te zijn contact met je op via Facebook Messenger of Telegram. Je krijgt een link om ‘je IC3-melding bij te werken’. Die link kan schadelijke software installeren of je bankgegevens verzamelen.
- Een nepsite van het IC3, gepromoot met een deepfakevideo. Een met AI gemaakte video toont iemand die eruitziet als een hoge FBI-functionaris en mensen oproept een klacht in te dienen. De link leidt naar een nagemaakte site die vraagt om je naam, telefoonnummer, e-mailadres, het soort oplichting en hoeveel je bent kwijtgeraakt, en daarna een overtuigend ‘referentienummer’ toont.
- Live videogesprekken met AI. Oplichters gebruiken met AI gemaakte video om als ‘functionaris’ live te chatten, of sturen korte video’s om te bewijzen dat ze echte mensen zijn.
In elke variant is het doel hetzelfde: ‘kosten’ om je teruggehaalde geld vrij te geven, of je bankgegevens.
De alarmsignalen
De FBI is duidelijk over wat het echte IC3 niet doet:
- Het IC3 neemt geen contact met je op via telefoon, e-mail, sociale media, apps, chat of forums. Is er meer informatie nodig, dan neemt een FBI-veldkantoor of de lokale politie contact op.
- Het IC3 heeft geen accounts op sociale media en haalt geen geld terug via Facebook, Telegram of vergelijkbare platforms.
- Het IC3 vraagt nooit om te betalen om verloren geld terug te halen.
- Het enige echte adres is www.ic3.gov, en dat eindigt op .gov.
Andere waarschuwingssignalen:
- Namen met een kleine spelfout, contactgegevens die bijna kloppen, logo’s van slechte kwaliteit.
- Een gesponsord resultaat bovenaan de zoekresultaten in plaats van de officiële site.
- In video’s: vervormde handen of gezichten, vreemde schaduwen, onnatuurlijke bewegingen of een stem die achterloopt.
- Een bericht dat je acute angst, woede of hoop moet bezorgen.
Wat je in plaats daarvan doet
- Typ www.ic3.gov zelf in de adresbalk. Gebruik geen zoekadvertentie of link uit een bericht.
- Betaal nooit om geld terug te krijgen. Niet met een creditcard, bankoverschrijving, cadeaukaart of cryptovaluta.
- Deel je bankgegevens niet met iemand die je alleen online of van de telefoon kent.
- Controleer verrassende video’s van functionarissen bij betrouwbare nieuwsbronnen of op de eigen website van de instantie.
- Meld nepaccounts bij het platform waarop ze contact met je opnamen.
Als je al geld of gegevens hebt gestuurd
- Bel meteen je bank en leg uit wat er is gebeurd. Vraag of de betaling kan worden tegengehouden of teruggedraaid.
- Wijzig je wachtwoorden, te beginnen met je e-mailaccount, en zet tweestapsverificatie aan.
- Doe aangifte op www.ic3.gov. Vermeld de namen, profielen, websites, e-mailadressen en telefoonnummers die de oplichters gebruikten, plus de data, bedragen en betaalmethoden.
- Ben je 60 jaar of ouder en heb je hulp nodig bij de melding, dan kun je terecht bij de Elder Justice Hotline van het Amerikaanse ministerie van Justitie: 1-833-FRAUD-11 (1-833-372-8311).
Buiten de VS meld je het bij je nationale fraudemeldpunt, bijvoorbeeld Report Fraud (voorheen Action Fraud) in het Verenigd Koninkrijk of het Canadian Anti-Fraud Centre.
Zo vinden minder mensen je e-mailadres
Oplichters die eerdere slachtoffers benaderen, werken vaak met lijsten: e-mailadressen die zich hebben aangemeld bij een dubieuze beleggingssite, een ‘gratis’ winactie of een louche webshop. Je kunt je adres niet van bestaande lijsten halen, maar je kunt voorkomen dat het op nieuwe lijsten komt.
Vraagt een site die je niet helemaal vertrouwt om een e-mailadres, geef dan een tijdelijk e-mailadres in plaats van je echte. Lekt of verkoopt die site later zijn lijst, dan bestaat het adres dat hij heeft al niet meer. In onze gids over spam stoppen lees je de rest van de aanpak.
Bronnen
- FBI, FBI Warns of Scammers Impersonating the IC3, openbare waarschuwing I-072026-PSA, 20 juli 2026.